san francisco smal

Voorbeeldverhaal 3: Communiceren over verandering

Een organisatie die een grote reorganisatie had ingezet, merkte dat het proces stokte. Het verandermanagement ervaarde veel weerstand en vroeg zich af wat er nou toch aan de hand was. Waren mensen bang voor hun baan? Of speelde er meer? Ik werd gevraagd om een onderstroommeting te doen. Daarvoor sprak ik met een groep medewerkers uit alle hoeken en gaten van de organisatie. Al die verhalen analyseerde ik en ik haalde er de patronen uit die me inzicht gaven in wat medewerkers dwars zat én waar ze juist energie van kregen. Een verhaal dat boekdelen sprak en dat in verschillende vormen steeds terug kwam, was dit verhaal:

 

Dat vind ik zo jammer

Een medewerker vertelt:

“Vorig jaar hadden we zo’n roadshow over de verandering. Toen kwam Theo langs, onze allerhoogste baas. Nadat hij een heel verhaal had gehouden over wat er allemaal ging veranderen en wanneer, mochten we vragen stellen. Een collega vroeg: ‘OK, dus iedereen moet zo ongeveer van z’n plek af. Maar hoe gaat dat nou? Gaat het weer net zo als vorige keer? Toen wisten alle teamleiders in no time waar ze terecht kwamen, terwijl wij maanden in onzekerheid hebben gezeten. Gaat het nu weer net zo? En toen zei Theo, letterlijk: ‘Nee, dat gaat niet gebeuren!’ We hebben het allemaal gehoord!

Nu zijn we een jaar verder. Alle teamleiders hebben een nieuwe plek. Maar ik heb zelf nog geen idee waar ik terecht kom. Een paar mensen weten het inmiddels, maar de meesten nog niet. De teamleiders hebben allemaal een plekje gekregen. Voor ons is dat nog afwachten…

Als dat vorig jaar gezegd word in zo’n sessie en het gebeurt allemaal niet… . Dat vind ik zó jammer. Nou ja, eigenlijk vind ik dat zó erg. Want waar kun je dan nog op vertrouwen….”

Wat doet dit verhaal?

Dit verhaal, dat bepaald niet op zichzelf stond, gaf een waardevol inzicht: er was weinig vertrouwen meer bij medewerkers in de veranderleiding. En dat had zo z’n oorzaak. Er was veel beloofd en veel toegezegd wat niet was waargemaakt. Veel medewerkers hadden daardoor het gevoel dat ze op drijfzand stonden. De onzekerheid over hun werk was vervelend, maar nog veel erger was dat er wel werd beloofd, maar niet waargemaakt. Iemand zei letterlijk: ‘het zou me bijna niet meer kunnen schelen als ik morgen hoorde dat ik mijn werk niet meer zou kunnen doen. Alles beter dan deze onduidelijkheid.’

De verandermanager met wie ik dit inzicht besprak, zei: ‘Maar ik kan toch geen zekerheid geven als die er niet is?’ ‘Nee’, zei ik, ‘dat kan ook niet. Maar dat begrijpen mensen wel. Waar ze geen begrip voor hebben, is dat er dingen worden beloofd die niet worden waargemaakt.’  Daar kon hij wel iets aan doen!

Een verhaal geeft inzicht in de onderstroom: wat mensen echt denken, vinden en voelen

Er zijn twee bekende belemmeringen die verandering vaak in de weg staan:

– medewerkers vinden de leiding onduidelijk over waar het naartoe gaat en waarom;
– de leiding weet niet precies wat er dieper in de organisatie speelt (de onderstroom). 

Het verhaal hiernaast is zo’n typisch onderstroomverhaal: het legt de beleving, ervaring, emoties van de verteller bloot. Belevingen, ervaringen en emoties hebben invloed op het gedrag van medewerkers en kunnen een verandering verder helpen of juist flink tegenhouden. Voor de leiding is het daarom belangrijk om inzicht te hebben in de onderstroom. Maar die is niet altijd toegankelijk voor hen. Gelukkig hebben communicatieprofessionals of HR-medewerkers vaak wel toegang tot die onderstroom. Zij zijn dus belangrijke veranderpartners. 

Tijdens onze opleidingen tot StoryPractitioner ontwikkelen zij de vaardigheden om onderstroomverhalen methodisch te verzamelen, vast te leggen, te analyseren en door te vertalen naar onmisbare inzichten. 

Wil je zelf met verhalen aan de slag?

In onze opleiding tot gecertificeerd StoryPractitioner/Change leer je hoe je de verbindende kracht van verhalen kunt inzetten als strategie of als interventie. Je leert hoe je vorm kunt geven aan communicatie als kritische succesfactor in verandering. Zodat een verandering echt sneller en met veel minder weerstand te realiseren is.  Kijk hier voor inhoud en data. 

Zoek je begeleiding bij verandering? Dat kan ook. Kijk hier.